Identiteitscrisis van een Hindoestaanse Surinamer

Vorig jaar is het romandebuut van Anil Ramdas verschenen, Badal genaamd, naar de     gelijknamige hoofdpersoon. Badal is een in Nederland wonende Surinamer van Hindoestaanse afkomst. In Zandvoort herstelt hij van een alcoholverslaving en kijkt hij terug op zijn leven, dat volkomen in duigen ligt. Zijn huwelijk is stukgelopen en zijn carrière als journalist en essayist is voorbij. Ooit was hij één van de meest spraakmakende essayisten van het land en begaf hij zich in de hoogste intellectuele kringen. Dit alles is niet meer, ondanks verwoede pogingen van Badal om terug te keren naar het hoogste niveau.

Badal is naast een roman, vooral een beschouwing van de Nederlandse maatschappij, bezien vanuit het oogpunt van een immigrant, en misschien nog belangrijker, een zwarte immigrant. De terugblikken van het hoofdpersonage vertellen de lezer hoe hij zich eerst vooral schaamde voor zijn afkomst, voor de laagopgeleide mensen waarmee hij conversatie moest voeren op familiefeestjes, voor het feit dat hij in de Bijlmer woonde. Badal veracht zijn achtergrond bijna, en heeft daar tegenover een enorme bewondering voor de blanke intellectuele elite, die hem opneemt, en voor wie hij mag schrijven. In zijn stukken die worden gepubliceerd in de hoogst aangeschreven bladen probeert hij zijn lezers te pijnigen. De lezer moet zich ongemakkelijk voelen bij wat hij leest. Met zijn scherpe pen heeft Badal al snel succes. Zo gaat hij op in zijn werk, reist hij de hele wereld rond en verwaarloost intussen zijn vrouw en kinderen. Ook raakt hij aan de drank, die hem diep zal doen vallen, zoals de lezer dan al weet. Als Badal eenmaal gevallen is, krijgt hij een idee, een ingeving. Hij gaat een essay schrijven over de blanken. Waar hij altijd schreef over zwarten en over exotische onderwerpen die de blanke elite met veel plezier las, zal hij nu schrijven over de blanken, de white trash, de domme, maar welvarende Nederlanders. Dit essay zal hem weer op de kaart zetten en zijn carrière uit het slop trekken.

Anil Ramdas schreef een roman over een personage dat veel gelijkenissen toont met zijn schepper. In hoeverre Badal een verslag is van Ramdas’ eigen leven is niet duidelijk, maar dat doet er ook weinig toe. Ramdas weet op scherpzinnige wijze de Nederlandse maatschappij te fileren. Verschillende groepen, culturen, afkomsten, en allemaal begrijpen ze elkaar niet. De allochtoon lijkt in Nederland nooit te kunnen slagen als Nederlander, enkel als allochtoon. Het allochtoon zijn is een label dat hij altijd bij zich draagt, en waarnaar hij zich ook hoort te gedragen. Ramdas beschrijft dit aan de hand van voorbeelden en mooie anekdotes. Tegelijkertijd geeft hij scherpe commentaren op wat er gebeurt, vaak met een goed gevoel voor humor. Het hoofdpersonage is een wat belerend type, die de neiging heeft om andere personages in lange monologen uit te leggen hoe de zaak in elkaar steekt. Hierbij kan het gaan om films, muziek, andere schrijvers, etc. Hier is het eigenlijk Ramdas die zijn lezer uitlegt hoe het zit, wat men van het betreffende onderwerp hoort te denken. Zo nu en dan irriteert dit belerende toontje een beetje, maar vaak snijden de analyses van Badal/Ramdas hout en zijn enorme feitenkennis maakt veel goed.

Badal is een interessante beschouwing van het leven als buitenstaander in Nederland, en de strijd die nodig is voor het verkrijgen van erkenning. Wederzijds onbegrip bepaald het gedrag van de mensen in dit land. Misschien dat Badal hier enigszins verandering in kan brengen.

Anil Ramdas overleed kortgeleden op 16 februari 2012. Zijn familie verklaarde dat het om een ´zelfverkozen dood´ ging.

Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam, 2011, ISBN 9789023459040, 416pag., € 19,90

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s