Beklemmende wargames aan de Spaanse kust

Na het enorme succes van Roberto Bolaño’s postume roman en dikke pil 2666, heeft Uitgeverij Meulenhoff ook de vertaling gepubliceerd van Het Derde Rijk, eveneens pas na de dood van de Chileense schrijver beschikbaar gemaakt voor het publiek. Gelukkig maar.

Udo Berger is in Duitsland kampioen in wargames. Wanneer hij met zijn vriendin Ingeborg op vakantie gaat naar een Spaanse badplaats, doet hij dan ook niet veel anders dan op zijn hotelkamer nieuwe strategieën uitproberen. Intussen ligt Ingeborg het grootste gedeelte van de dag op het strand. Udo en Ingeborg maken vrienden met een ander Duits stel, de onverschrokken waaghals Charly en zijn mooie vriendin Hanna. Bijna iedere avond gaan de vier Duitsers samen uit, waarbij zij vaak vergezeld worden door twee ongure Spanjaarden die naar de onheilspellende namen ‘het Lam’ en ‘de Wolf’ luisteren. Ook maken ze kennis met een raadselachtige, verminkte man die ‘de Verbrande’ wordt genoemd en op het strand woont. En dan is er nog Frau Else, de eigenares van het hotel die Udo nog kent van vroeger, toen hij met zijn ouders in hetzelfde hotel verbleef. Als jongentje voelde hij zich sterk aangetrokken tot haar, en ook nu raakt hij weer door haar gefascineerd.

Op het eerste gezicht lijkt er niet veel aan de hand in deze roman van Bolaño, maar dat verandert langzaam maar zeker. Zo verdwijnt Charly plotseling, nadat hij met zijn surfplank de zee in is gerend, Hanna ontredderd achterlatend. De onheilspellende sfeer neemt almaar toe en Udo, en met hem de lezer, vermoedt dat er zaken gaande zijn waar hij geen weet van heeft. Dan speelt Udo de wargame ‘Het Derde Rijk’ tegen ‘de Verbrande’. In dit spel, dat een waarheidsgetrouwe nabootsing is van de Tweede Wereldoorlog, speelt Udo met Duitsland, terwijl ‘de Verbrande’ de geallieerden aanstuurt. De verminkingen van Udo’s tegenstander, die afkomstig is uit een niet nader gespecificeerd Latijns-Amerikaans land (Chili?), zijn hem toegebracht door hedendaagse nazi’s, zo wordt hier en daar beweerd. Is dat misschien de reden dat hij het spel zo serieus neemt? En neemt hij ook daarom kopieën mee voor Udo van documenten die met de Jodenvervolging te maken hebben? Udo schenkt hier geen aandacht aan, maar op de achtergrond spelen de mysterieuze motieven van ‘de Verbrande’ in zijn gedachten rond. Hoe langer de strijd voortduurt, des te duidelijker wordt dat Udo Het Derde Rijk zal gaan verliezen. De vraag die rest is wat er zal gebeuren als het eenmaal zo ver is.

Deze in dagboekvorm geschreven roman kruipt je onder de huid. De verschillende personages blijven vaag, onberekenbaar en daarom vormen zij een stille dreiging, alsof de situatie elk moment volledig uit de hand kan lopen. Alleen Udo is als ik-persoon een open boek. Juist de identificatie die de lezer met hem heeft, en het feit dat Bolaño de spanning traag opbouwt en zo lang mogelijk rekt, maken Het Derde Rijk tot een fascinerend en beklemmend verhaal waarin de oorlog in de wargame en de realiteit steeds meer met elkaar verstrengeld raken. Enkel de passages met opsommingen van legereenheden en divisienummers vervelen na verloop van tijd, maar de Bolaño-liefhebber komt met Het Derde Rijk zeker aan zijn trekken.

Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam, 2010, ISBN 9789029085786, 317 pag., € 19,95

Vertaling: Aline Glastra van Loon

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s